Gustaaf van Ditzhuijzen woont met zijn vrouw in een uit de kluiten gewassen karakteristieke villa, gelegen aan het A2-viaduct tussen Meerssen en Bunde. Traditioneel gebouwd, vóór de Tweede Wereldoorlog, en met zijn hoge plafonds en vele meters dak en gevel ongetwijfeld een energieslurper. ‘Klopt’, zegt Gustaaf, ‘maar met een aantal slimme ingrepen en aanpassingen door de jaren heen hebben we de energierekening tot bijna nul kunnen terugbrengen.’
Tijdens een rondleiding rond en in de villa, deels in gebruik als B&B Het Bovenhuis, wordt snel duidelijk dat de geboren Arnhemmer geen halve maatregelen heeft genomen. Behalve de gebruikelijke ingrepen als isolatie en dubbel glas liggen er 23 zonnepanelen op het dak. ‘Dit is al de tweede generatie panelen’, zegt de elektrotechnisch ingenieur die in 1995 van Bussum naar Meerssen afzakte voor zijn toenmalige werkgever Vodafone. ‘Eerst, in 2011, hadden we er acht met elk 220 piekwatt. Een lachertje ja in vergelijking met de huidige panelen die het dubbele opleveren. Per jaar iets meer dan 8.000 kilowattuur waarmee ons jaarverbruik aan stroom wel afgedekt is.’
Warmtepomp
Die stroom voedt de warmtepomp, die op zijn beurt weer de cv-installatie op temperatuur houdt, plus een airco voor de leefruimte. ‘Normaal gesproken heeft het systeem geen gas meer nodig, alleen nog voor de heetwaterboiler en als het heel koud is. Dat laatste komt niet vaak meer voor gelukkig. Indien nodig zetten we even de airco aan. Een goede isolatie in combinatie met vloerverwarming is wel een voorwaarde. En ja, de thermostaat staat hier zelden boven de 18 graden. Warm genoeg voor ons.’
Zonnepanelen, isolatie, vloerverwarming, warmtepomp; het zijn al lang geen uitzonderingen meer. Dat geldt wel voor de batterijen die hij als bedrijf (Ditzitel) heeft aangeschaft. ‘Grote uitdaging is het zelf gebruiken van de opgewekte energie. Natuurlijk, je kunt als de zon schijnt de was draaien en je elektrische auto opladen als je die hebt, maar op een mooie zonnige dag ontkom je niet aan teruglevering van stroom aan het net. Met alle nadelen vandien zoals overbelasting van het net. Daarom kunnen op dit moment bedrijven en woningen niet aangesloten worden. Ook gaan we betalen voor de teruglevering als het salderen wordt afgeschaft.’
Batterijen
Dé oplossing is het bewaren van overtollige stroom in batterijen. ‘Drie jaar geleden hebben we een eerste batterij aangeschaft en aan de installatie gekoppeld. Door de slimme software fungeert de batterij als een buffer die na zonsondergang de benodigde elektriciteit levert. Verder hebben we het zo ingericht dat de batterij bij eventuele stroomuitval functioneert als een elektrische generator. Dat heeft al een paar keer zijn nut bewezen.’
Het lijkt een druppel op de gloeiende plaat, een batterij voor particulier gebruik. ‘Nou, als we massaal batterijen gebruiken, hebben we wel degelijk invloed op de werking van het elektriciteitsnet. Via de providers kunnen we leveren op momenten dat er veel vraag is en daarmee zelfs geld verdienen. Tijdens piekproductie slaan we de stroom dan op in de accu’s of de auto’s. Zo kun je met een batterij inspelen op de actuele situatie. Opslag is de vervolgstap in verduurzaming, daar ben ik van overtuigd. Je ziet de markt ook veranderen. Warmtepompen worden goedkoper, accu’s ook. Door betere en innovatieve technieken en massaproductie. Je kunt nu al een accu kopen voor zo’n 1395 euro die je simpel in je stopcontact plugt.’
Keuze
Gustaaf van Ditzhuijzen werkte voor Philips, VNU, CMG en Vodafone voordat hij in 2010 als zelfstandig adviseur in de telecom en energiesector verder ging. Hoewel pensioengerechtigd helpt hij nog steeds bedrijven en particulieren bij het vinden van de beste energieprovider en bij het nemen van duurzame maatregelen. ‘Het wordt er niet makkelijker op’, zegt hij. ‘De keuze in aanbieders en contracten is groot. Dat geldt ook voor apparatuur en dan is er nog een overheid die onbetrouwbaar is als het gaat om subsidies, belastingen en maatregelen. Mensen zijn huiverig en dat begrijp ik. Anderzijds is het ook essentieel om te verduurzamen. De transitie naar duurzame energiebronnen is een feit. Het is nu meer mijn hobby om daarmee te experimenteren en anderen te helpen.’
Regenwater
Eenmaal in de tuin laat Gustaaf nóg een duurzaam systeem zien dat hij heeft laten aanleggen. ‘Kijk’, zegt hij terwijl hij het deksel van een voormalige zinkput opent, ‘een waterkelder met een capaciteit van 15 kuub. Hier vangen we regenwater op dat we filteren en via een pompsysteem gebruiken voor de wc’s, douches en wasmachines. Ideaal, want we gebruiken ook bijna geen leidingwater meer. Eigenlijk ook een soort accu zou je kunnen zeggen. Een oplossing als er weer eens een droge zomer komt. Ja, je kunt je dat nu na al die regen misschien niet voorstellen, maar watertekort is een reële bedreiging.’